MPP jest obowiązkowy dla 150 grup towarów i usług powyżej 15 000 zł brutto. Sprawdź czy Cię dotyczy, jak rozliczać i jaka jest kara za pominięcie.
- MPP = system płatności gdzie kwota netto idzie na konto firmy, a VAT na rachunek VAT
- Obowiązkowy dla 3 warunków łącznie: brutto >15 000 zł + załącznik 15 + B2B
- Kara: 30% VAT × OBIE strony transakcji (sprzedawca + nabywca)
- + utrata kosztów uzyskania przychodu (art. 22p PIT) — efektywnie 50%+ straty
- Podstawa prawna: art. 108a ustawy VAT + załącznik nr 15 (150 grup towarów/usług)
Wystawiłeś fakturę za stal konstrukcyjną na 18 000 zł brutto. Klient zapłacił przelewem na zwykłe konto. 6 miesięcy później dostaje wezwanie z urzędu skarbowego — sankcja 30% kwoty VAT. Dlaczego? Pominęliście Mechanizm Podzielonej Płatności (MPP), który dla tej transakcji jest OBOWIĄZKOWY.
MPP nie jest opcjonalny. Dla towarów z załącznika nr 15 ustawy o VAT, faktur powyżej 15 000 zł brutto, sankcje są dotkliwe — i nakładane na OBIE strony transakcji (sprzedawcę i nabywcę).
Co to jest MPP?
Mechanizm Podzielonej Płatności (split payment) to system płatności w którym kwota faktury jest dzielona na dwa rachunki:
- Kwota NETTO trafia na zwykłe konto bankowe sprzedawcy
- Kwota VAT trafia na specjalny rachunek VAT (utworzony automatycznie przez bank)
- Sprzedawca może użyć rachunku VAT TYLKO do: zapłaty VAT do urzędu, opłacenia VAT na innych fakturach swoich dostawców, lub zwolnienia środków przez urząd skarbowy
System wprowadzony w 2018 (jako opcjonalny), od 1 listopada 2019 — OBOWIĄZKOWY dla pewnych transakcji. Cel: walka z karuzelami VAT i wyłudzeniami.
Kiedy MPP jest OBOWIĄZKOWY?
Wszystkie 3 warunki muszą być spełnione jednocześnie (art. 108a ust. 1a):
- Wartość brutto faktury > 15 000 zł (lub równowartość w walucie)
- Co najmniej jedna pozycja na fakturze to towar/usługa z załącznika nr 15 ustawy o VAT
- Sprzedaż między czynnymi podatnikami VAT (B2B; B2C i sprzedaż dla zwolnionego z VAT — bez MPP)
Jakie towary i usługi z załącznika 15?
Lista jest długa (150 pozycji), ale najczęściej trafiające w MŚP grupy:
- BUDOWLANKA: stal, pręty, kruszywo, beton, cement, cegły, dachówki, rury stalowe
- PALIWA: olej napędowy, benzyna, gaz LPG, oleje silnikowe
- ELEKTRONIKA: telefony komórkowe, smartfony, tablety, laptopy, dyski SSD/HDD
- USŁUGI BUDOWLANE: roboty wykończeniowe, instalacje wod-kan, gaz, elektryczne, dachy, malowanie
- ZŁOM I METALE: złom stalowy, żeliwo, miedź, aluminium, ołów, cynk, srebro
- WĘGIEL i koks
- Części samochodowe (akumulatory, świece zapłonowe, sprzęgła)
Wystawiasz fakturę za usługę budowlaną na 18 450 zł brutto (15 000 netto + 23% VAT). MPP OBOWIĄZKOWE — bo: usługa z zał. 15 + brutto > 15 000 zł + B2B. Faktura musi mieć dopisek „Mechanizm podzielonej płatności" (art. 106e ust. 1 pkt 18a).
Co musi być na fakturze MPP?
Faktura podlegająca obowiązkowemu MPP MUSI zawierać oznaczenie „Mechanizm podzielonej płatności" — dokładny zwrot, bez skrótów. KSeF (schema FA(2)) ma osobne pole Adnotacje/MPP które ustawiasz na true. Brak tego oznaczenia = naruszenie ustawy + sankcja 30% VAT.
Kary za pominięcie MPP
Sankcje są nakładane na OBIE strony transakcji:
- SPRZEDAWCA — wystawił bez oznaczenia „MPP" mimo obowiązku: dodatkowe zobowiązanie podatkowe = 30% kwoty VAT z faktury (art. 106e ust. 12)
- NABYWCA — zapłacił bez split payment mimo obowiązku: dodatkowe zobowiązanie = 30% kwoty VAT (art. 108a ust. 7)
- Plus: nabywca traci prawo do zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodu (art. 22p ustawy PIT) — efektywnie = +19% lub 32% kara podatku dochodowego
Łączna sankcja dla nabywcy może przekroczyć 50% kwoty VAT z faktury. Dla faktury 18 450 zł brutto (3 450 zł VAT) = ponad 1 700 zł kary za jeden błąd.
Kto może użyć MPP DOBROWOLNIE?
Każdy. Nawet gdy MPP nie jest obowiązkowe (np. faktura 5 000 zł lub spoza zał. 15), nabywca MOŻE płacić w MPP. Dla niego korzyść:
- Brak odpowiedzialności solidarnej za VAT (art. 117ba) — nawet jeśli sprzedawca okaże się oszustem, fiskus nie domaga się od nabywcy
- Skrócenie terminu zwrotu VAT z 60 do 25 dni (art. 87 ust. 6a)
- Odliczenie 1% z VAT za płatność w MPP (do 500 zł rocznie, art. 108c)
Jak ustawić MPP w fakturze?
W praktyce — software fakturowy (jak Fakturium):
- Krok 1: wystawiasz fakturę normalnie
- Krok 2: gdy brutto > 15 000 zł i pozycje z zał. 15 — system AUTOMATYCZNIE proponuje oznaczenie „MPP"
- Krok 3: zatwierdź → faktura ma dopisek + KSeF dostaje znacznik MPP=true w XML
- Krok 4: nabywca przy płatności widzi w bankowości split — kwota VAT idzie na rachunek VAT sprzedawcy automatycznie
Rachunek VAT zakłada bank automatycznie do każdego konta firmowego. NIE płacisz za niego — i nie da się go zamknąć dopóki masz konto firmowe. Środki na rachunku VAT są Twoje, ale z ograniczeniami użycia (cel: gwarancja zapłaty VAT do urzędu).
Częste pułapki
- Faktura na 14 999 zł brutto z towarami z zał. 15 — MPP NIE obowiązkowe (poniżej progu). Ale split kilkoma fakturami żeby ominąć próg = sankcja 100% VAT za sztuczne dzielenie
- Faktura w walucie obcej — próg 15 000 zł liczy się po przeliczeniu na PLN wg kursu NBP
- Mieszane faktury (jedna pozycja z zał. 15, reszta nie) — MPP OBOWIĄZKOWE dla całej faktury jeśli >15k
- Płatność kartą — NIE traktuje się jako MPP, wymaga przelewu z opcją split
Bottom line: jeśli sprzedajesz lub kupujesz cokolwiek z budowy/paliw/elektroniki/metali za >15 tys. zł — sprawdź zał. 15 i zaznacz MPP. Koszt tego jest zerowy, kara za pominięcie — tysiące.
Wystaw fakturę KSeF jednym kliknięciem
Fakturium robi cały proces za Ciebie — od auto-fillu po NIP, przez wysyłkę do MF, po UPO i email do nabywcy. Plan Free do 5 faktur miesięcznie, bez karty kredytowej.
Załóż konto za darmoCzytaj dalej
